BURN-OUT

Soms is je Burn-out helemaal het echte probleem niet

JE BURN-OUT alS INGANG NAAR HET ECHTE - dieperliggende - PROBLEEM

Burn-out betekent ‘opgebrand’ zijn en dat beschrijft heel goed hoe veel mensen met een burn-out zich voelen. Maandenlang kunnen mensen moe en uitgeput thuis zitten, of hun werk doen met het laatste beetje energie, wetende dat ze het niet lang meer 'volhouden’ en in een 'uitzichtloze' situatie (vast)zitten. Men is ‘op’, ‘kapot’ of ‘leeg’ of Iets laadt niet meer van binnen op'. Ook hebben veel mensen met een burn-out het gevoel ergens 'uit' te moeten komen of zijn ze op zoek naar de spirit om weer door te gaan. Andere mensen met een burn-out hebben het gevoel 'het maar niet op te kunnen lossen’ of 'komen maar niet ‘verder' of zien geen licht aan het einde van de tunnel’.

VEEL OVEREENKOMSTEN BURN-OUT MAAR NOOIT HETZELFDE 

De symptomen van een burn-out kunnen variëren - zoals somberheid, hulpeloosheid en hopeloosheid - en worden vaak gezien als een combinatie van fysieke, emotionele, en mentale uitputting. De GGZ definieert een burn-out als een uitputtingsreactie van lichaam en geest ten gevolge van werkstress. Echter is de burn-out zelden alleen het gevolg van overmatige werkbelasting of stress, hoewel dat wel een belangrijke trigger kan zijn. Het is eerder een symptoom van een dieperliggend probleem of meerdere onderliggende factoren. Iedereen met een burn-out heeft echter zijn of haar eigen verhaal. Er zijn veel overeenkomsten (in symptomen), maar de absolute - dieperliggende - oorzaak van de burn-out is voor een ieder verschillend en dus echt individueel. Burn-out gaat voor de meeste mensen echter wel over het doen wat ze echt willen doen en het geloof en vertrouwen hebben dat dit ook kan en mag.

Naast een burn-out door het werk, is er een ‘Empathie Burn-out’. Deze kan ontstaan wanneer iemand vele jaren anderen voor zichzelf op de eerste plaats heeft gezet, of wanneer iemand teveel heeft gegeven, te veel heeft gepleast, teveel bezig geweest is om de reden van andere mensen waarom ze je pijn hebben aangedaan te begrijpen. Ook dan komt er een punt dat iemand ‘leeg’ is, uitgeput, leeggezogen.

Voorbeeld Burn-out

“IK BLIJF IN MIJN HOOFD ZITTEN”

Een man (45), werkend voor een groot bedrijf, zit al enkele maanden thuis met een burn-out, wachtend totdat het vanzelf over zou gaan en hij weer terug zou kunnen keren in zijn functie. Even thuiszitten, goed dingen op een rijtje zetten en dan weer op een maandag aan het werk. Dat was zijn enige doel. Weer terugkeren in dezelfde functie, in dezelfde omgeving met een nieuwe mindset. Hij was al een paar keer naar een psycholoog gegaan, maar hij bleef maar 'in zijn hoofd zitten' en 'zijn lichaam werkte maar niet mee'.

ANDERE AANPAK VAN ZIJN PROBLEEM

Wanneer hij besluit om het probleem op een andere manier aan te pakken en in regressie gaat, komt hij in een leven als soldaat terecht, vlak voor een grote veldslag in Frankrijk. Als soldaat geeft hij om zijn medesoldaten en vindt hij het belangrijk dat er een eenheidsgevoel is en dat iedereen weet hoe belangrijk deze veldslag is, omdat zij in de minderheid zijn. De avond voor de veldslag, drinken veel van zijn medesoldaten erop los, alsof het hun laatste dag is. Hij probeert hen nog te waarschuwen en op te peppen, maar zijn medesoldaten hebben er geen geloof in dat het allemaal goedkomt. Sterker nog, ze vinden het vervelend dat hij hen probeert op andere gedachten te krijgen. Die nacht kan hij de slaap niet vatten en bleef hij maar in zijn hoofd malen. Hij had het gevoel dat hij iets kon veranderen, maar het had niet gebaat. Had mij meer zijn best moeten doen? Anders moeten reageren? De ochtend erna verschijnen de meeste soldaten niet nuchter en uitgerust om de strijd aan te gaan. Waar de soldaat bang voor was, gebeurt: de veldslag wordt verloren. Totale overmacht.

ANDERE ZIJN NIET MET MIJN LOT BEGAAN

Vlak voor zijn dood, terwijl hij uit zijn lichaam gaat en alle lichamen op het veld ziet liggen, neemt hij de overtuiging mee, dat anderen niet met zijn lot begaan zijn, dat andere mensen niet snappen waar het om gaat en dat anderen helpen, hen focussen, geen zin heeft, en zelfs voor nare reacties zorgt. Als medesoldaten niet willen en bereid zijn om te knokken, is alle hoop verloren. En toch bleven zijn gedachten maar denken of er niet iets was wat geholpen zou kunnen hebben om alles om te draaien. Hij kwam er echter niet uit. Het bleef in zijn hoofd zitten. En zijn lichaam bleef dood op de grond liggen (werkte niet meer mee), vol met boosheid wat zijn 'collega's' hem hadden aangedaan.

TEVEEL ENERGIE IN ANDERE MENSEN STOPPEN LEIDT TOT BURN-OUT

Hij beseft aan het einde van de regressie dat hij teveel energie in anderen stopte wat er niet uit kwam en dat hij zich meer op zichzelf en een kleiner kringetje mag storten. Ook zijn boosheid en irritatie richting zijn collega’s verminderde. Hij besefte dat hij in dit huidige leven wel een nieuwe keuze kon maken.Enkele maanden later heeft hij een nieuwe baan op een kleiner kantoor, waar wel gemotiveerde mensen werken die met elkaar begaan zijn en vindt hij het heerlijk om zijn talent ten volle te ontplooien.  Ook kwam hij er, na de therapie, achter waarom hij nooit naar Frankrijk op vakantie wilde. Zijn vrouw wilde altijd al naar Frankrijk toe. Hij zei er nu wat makkelijk tegenover te staan en het wellicht een kans te geven.

Een man met lang haar en een baard ligt op de grond, omgeven door dikke touwen, in een afbeelding met een bergachtig landschap op de achtergrond.

Factoren die bijdragen aan het krijgen van een Burn-Out

1. Persoonlijkheid en karaktereigenschappen:

  • Perfectionisme: Mensen met een sterke neiging naar perfectionisme hebben vaak moeite met het stellen van grenzen en het delegeren van taken. Ze kunnen ook moeite hebben met het accepteren van fouten, wat leidt tot hoge stressniveaus.

  • Type A-persoonlijkheid: Personen met een 'Type A'-persoonlijkheid zijn vaak competitief, ambitieus en hebben de neiging om over hun grenzen te gaan om doelen te bereiken.

  • Gebrek aan assertiviteit: Mensen die moeite hebben om hun grenzen aan te geven en "nee" te zeggen tegen extra verantwoordelijkheden of taken kunnen zichzelf overbelasten.

2. Onderliggende psychologische factoren:

  • Onverwerkte emoties: Onverwerkte emoties, zoals verdriet, woede, of angst, kunnen zich opstapelen en bijdragen aan chronische stress en uiteindelijk een burn-out.

  • Laag zelfbeeld: Een negatief zelfbeeld kan leiden tot gevoelens van onzekerheid, angst om te falen en de drang om altijd perfect te presteren.

  • Perfectionisme: Zoals eerder genoemd, kan perfectionisme diepgewortelde angsten en onzekerheden verbergen.

3. Werkomgeving en cultuur:

  • Hoge werkdruk: Een veeleisende werkomgeving met strakke deadlines, hoge verwachtingen en een gebrek aan middelen kan leiden tot chronische stress.

  • Gebrek aan autonomie: Het gevoel hebben geen controle te hebben over taken en beslissingen kan bijdragen aan gevoelens van machteloosheid en stress.

  • Onduidelijke rol: Wanneer taken en verantwoordelijkheden niet duidelijk zijn gedefinieerd, kan dit leiden tot verwarring en extra stress.

  • Slechte werk-privébalans: Een gebrek aan scheiding tussen werk en privéleven kan ervoor zorgen dat mensen nooit echt kunnen ontspannen en herstellen.

4. Levensgebeurtenissen:

  • Grote veranderingen: Belangrijke levensgebeurtenissen zoals verlies van een geliefde, scheiding, verhuizing of financiële problemen kunnen bijdragen aan het ontwikkelen van een burn-out.

  • Trauma uit het verleden: Onverwerkte traumatische ervaringen uit het verleden kunnen zich manifesteren als stress en burn-out in het heden.

5. Lichamelijke gezondheid:

  • Slaapproblemen: Chronische slapeloosheid, apneu of andere slaapstoornissen kunnen de energieniveaus en stemming beïnvloeden.

  • Slechte voeding en lichaamsbeweging: Een ongezonde levensstijl kan leiden tot een verminderde veerkracht tegen stress.